15 lat temu wyniesiono pierwszy moduł stacji ISS

Fot: NASA

Od wyniesienia w przestrzeń kosmiczną pierwszego modułu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS minęło 15 lat. Dokładnie 20 listopada 1998 roku z Ziemi (kosmodrom Bajkonur w Kazachstanie) wystartowała rakieta nośna Proton-K, która na orbitę dostarczyła rosyjski moduł o nazwie Zarja. Od tamtej pory największa i najbardziej rozwinięta stacja orbitalna wciąż się rozrasta a od 2000 roku mieszka na niej ludzkość. Ale jak było na samym początku? - Ze sporą grupą ludzi z programu byliśmy w centrum kontroli w Houston tej nocy, żeby obejrzeć wyniesienie Zarji na orbitę. To było naprawdę ekscytujące, widzieć Zarję na orbicie, bo mogliśmy już dostać szansę wykonania naszej misji - wspomina Bill Bastedo, który wtedy koordynował przygotowaniami do startu modułu Unity. Kilkanaście dni później amerykański prom kosmiczny Endeavour zabrał na orbitę moduł Unity. Gdy połączono oba te moduły, stacja ISS zyskała miano Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Jak wspomina kierujący tamtą operacją Bob Cabana, dyrektor Kennedy Space Center: - Wiedzieliśmy doskonale, że nie ma miejsca na błędy podczas tej pierwszej misji - musieliśmy odnieść sukces. To był wysiłek zespołowy i każdy dawał z siebie wszystko, żeby go osiągnąć. Mieliśmy ten przywilej, że przekształciliśmy aluminiową skorupę w pełni funkcjonujący na orbicie statek kosmiczny. - Byłem pewny naszych umiejętności dokowania. Bardziej niepokoiłem się o to, czy uda się zweryfikować współpracę Unity, Zarji i adaptorów dopasowania w ramach wspólnego systemu, który będzie można bezpiecznie zostawić na orbicie, ponieważ przed kolejnym lotem miała nastąpić okolo półroczna przerwa. Okazało się, że to były obawy bez pokrycia, bo wszystko poszło niemal bez przeszkód - dodaje Cabana.

Moduł Zarja wyposażony został w trzy węzły cumownicze tj. osiowy przedni połączony z modułem Unity, osiowy tylny połączony z modułem Zwiezda i dolny służący statkom Sojuz-TM, Sojuz-TMA oraz transportowcom Progress M i Progress M-M. Obiekt posiada następujące wymiary: długość - 12,56 m; średnica - 4,11 m; Masa całkowita wynosi 19,323 kg. Początkowo służył on do komunikacji i zapewniał energię elektryczną dla stacji, teraz natomiast spełnia rolę magazynu i zbiornika materiałów pędnych. Choć przeszło trzyletnią budową modułu zajęła się Rosja to sfinansowała go jednak Amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej NASA. Orbitalny dom dla astronautów obecnie liczy sobie 14 modułów, Planowany 15-ty moduł, który wystartować ma w roku 2014 jest już gotowy. Jest to rosyjski moduł Nauka (Multipurpose Laboratory Module – MLM), który pełnić ma rolę podstawowego modułu badawczego, będzie także miejscem odpoczynku załogi. Więcej o poszczególnych modułach możecie przeczytać w naszym wcześniejszym artykule ISS zyska nowy moduł. Nauka już gotowy. Na stronie NASA znaleźliśmy ciekawą infografikę.